Kruszel
Czarny

Kruszel czarny (Xeris spectrum) jest owadem o dość sporych rozmiarach. Może on mieć nawet 3 centymetry długości. Ciało kruszela czarnego jest smukłe, podłużne i walcowate. Kruszel czarny jest pospolity w lasach iglastych na terenie całej Polski.


kruszel czarny xeris spectrum

Jak wygląda kruszel czarny 

Kruszel czarny pod względem wyglądu bardzo przypomina gąsieniczniki takie jak na przykład zgłąbia (Megarhyssa sp.) lub kłowacznik (Dolichomitus spp.) z którymi to owadami bardzo często jest on mylony. Mimo znacznego podobieństwa kruszel czarny nie jest zaliczany do rodziny gąsienicznikowatych lecz do rodziny trzpiennikowatych. Trzpiennikowate to rodzina owadów o wydłużonym ciele których larwy żerują w martwym drewnie. Na szczęście istnieją pewne istotne różnice umożliwiające odróżnienie kruszela czarnego od gąsieniczników.

Kruszel czarny jest owadem o dość sporych rozmiarach. Może on mieć nawet 3 centymetry długości (z pokładełkiem). Na końcu odwłoka samic znajduje się wyjątkowo długie pokładełko, którego jest równie długie, a czasami nawet dłuższe od reszty ciała samicy kruszela czarnego. Samce nie posiadają pokładełka w związku z czym długość ciała samców kruszela czarnego jest o połowę mniejsza niż jest to w przypadku samic.

Ciało kruszela czarnego jest smukłe, podłużne i walcowate, a jednocześnie bardziej masywne od ciał gąsieniczników. Kruszel nie posiada przewężenia pomiędzy tułowiem, a odwłokiem (stylika). Mało wyraźne jest przewężenie pomiędzy głową a tułowiem, co sprawia, że te części ciała kruszela czarnego wyglądają jak gdyby były połączone ze sobą jednolicie. Tymczasem u gąsieniczników poszczególne części ciała (głowa, tułów, odwłok) są od siebie wyraźnie oddzielone.

Kruszel Czarny - Ciekawostki

Kruszel czarny jak sama nazwa wskazuje jest czarny. Wyjątkiem są tu dwa żółtawe paski po jednym na każdym z boków przedplecza i dwie żółte plamki znajdujące się po bokach tyłu głowy za oczami (po jednej plamce za każdym z oczu kruszela czarnego). Barwa nóg kruszela czarnego uzależniona jest od jego płci. Nogi samców są czerwono-pomarańczowe z wyjątkiem dwóch ostatnich par odnóży, a zwłaszcza ostatniej pary na których znajdują się dodatki czarnych elementów. Nogi samic kruszela czarnego są czerwono-pomarańczowe.

Gdzie występuje kruszel czarny ?

Kruszel czarny jest pospolity w lasach iglastych na terenie całej Polski. Poza Polską Kruszel czarny występuje również w Europie, na Syberii, w Północnej Afryce, Azji mniejszej i Ameryce Północnej.

Jak przebiega rozwój kruszela czarnego  

Podczas składania jaj większość spośród gatunków trzpienników aplikuje jednocześnie w drewno zarodniki grzybów. Zarodniki te w szybkim tempie rozrastają się w drewnie i stanowią pokarm larw trzpienników. Inaczej jest w przypadku kruszela czarnego. Nie posiada on umiejętności aplikowania w drewno grzybów. Mimo to kruszel czarny podobnie  jak inne gatunki trzpienników również odżywia się drewnem zagrzybionym. Z tego powodu osobniki dorosłe kruszeli czarnych stają przed niełatwym zadaniem znalezienia zagrzybionych pniaków, które umożliwią prawidłowy rozwój ich larw. Z tego powodu samice kruszela czarnego przeprowadzają intensywne poszukiwania mające na celu odnalezienie pniaków już porażonych przez grzyby zawleczone tam przez inne gatunki trzpienników. W tym celu poszukują one pniaków świerków, jodeł i sosen, które już żerują larwy innych trzpienników.

Samiec kruszela czarnego

Samce osobników dorosłych kruszela czarnego pojawiają się kilka dni wcześniej od samic. Na pojedynczym pniaku może być nawet kilka samców. Latają dość niechętnie. Częściej spędzają czas na pniach po których biegają poszukując samic lub siedzą w bezruchu. Samice kruszela czarnego latają dużo chętniej od samców. Osobniki dorosłe kruszela czarnego są mało płochliwe co ułatwia ich ewentualną obserwacje.

Samice kruszela czarnego

Samice składają jaja za pomocą pokładełka. Składanie jaj w jednym miejscu trwa dość długo bo około 5-6 minut, co naraża samicę kruszela czarnego na spore ryzyko. W jednym miejscu samica składa od 1 do 9 jaj, choć rzadko zdarza się, aby było ich więcej od pięciu.

Larwa kruszela czarnego

Larwy kruszela czarnego drążą chodniki w drewnie przez kilka lat (najczęściej są to trzy lata). Drążone chodniki wypełniane są przez nie gęsto ubitymi, jasnymi trocinami. Osobniki dorosłe pojawiają się latem. Często zdarza się, że przepoczwarzone osobniki dorosłe spędzają w kolebce poczwarkowej całą zimę i opuszczają ją dopiero wiosną.

Zwalczanie

W walce z ksylofagami stosowane są najczęściej:

metoda termiczna
dezynsekcja za pomocą fal mikrofalowych - drewno nagrzewane jest do temperatury 55°C, która jest zabójcza dla insektów

metoda chemiczna
zastosowanie fumigantów do gazowania porażonych obiektów, pomieszczeń lub pod folią całych budynków

Profesjonale, skuteczne zwalczanie szkodników drewna,
dezynsekcja drewnojadów, fumigacja ksylofagów
tel: +48 (22) 29 94 410

CORNECO- Profesjonalne, skuteczne zwalczanie szkodników drewna, owadów żerujących w drewnie, dezynsekcja drewnojadów, fumigacja ksylofagów - zwalczanie tzw. "korników"